Toverlantaarn - Werken voor de kost


Werken voor de kost.
Waarmee verdienden onze voorouders hun dagelijks brood? Een keur van lantaarnplaten waarop staat afgebeeld hoe onze groot- en overgrootouders aan de kost kwamen.

Ca 1905, Duits. Waarschijnlijk G. Carette & Co. Neurenberg. Decalcomanie, afmetingen ca 18 x 5 cm. 1. kapper 2. dienstbode 3. kok 4. bottelier

	A good shave (netjes geschoren), een 19e-eeuwse, met de hand geschilderde mechanische lantaarnplaat. Enkelvoudige schuifplaat, ca 18 x 10 cm. De Chinese barbier aan het werk was een favoriet thema voor mechanische schuifplaten.

Bij deze grappige mechanische, met de hand geschilderde, toverlantaarnplaat is de naam van de maker in het houten frame geperst: 'COX 28 LUDGATE HILL LONDON'. Zij laat een schoenlapper zien, bezig met het poetsen van zijn schoenen. Door de koperen hendel op en neer te bewegen, kunnen we zijn arm een poetsende beweging laten maken. De plaat is ca 18 x 10 cm groot.
	Het interieur van de winkel van een slager. We aanschouwen hier een sociaal drama. Een paar heren met een zelfvoldane uitdrukking op hun gezicht, kijken toe hoe een arm gezin voor de toonbank maar nauwelijks kan wachten tot de slager een stuk kalkoen voor hen afgesneden heeft. Het zal wel hun kerstgeschenk zijn, afgaande op de Plum Pudding tekst boven hen. Prachtige, met de hand geschilderde lantaarnplaat in een langwerpig houten frame.
Met de hand geschilderde, in een mahoniehouten frame geplaatste schuifplaat, afmetingen 17.5 x 10 cm. De onvermoeibare smid blijft maar doorhameren op een roodgloeiende paardenhoef.
De houthakker. Handgeschilderde enkelvoudige schuifplaat, 18 cm x 10 cm.
De poelier. Franse enkelvoudige schuifplaat, wellicht gemaakt door de beroemde fabrikant en schilder van lantaarnplaten, Desch (jaren 1850-1910). In zijn studio werden lantaarnplaten in grote aantallen vervaardigd. Hierop waren de lijnen voorgedrukt; de kleuren werden daarbinnen met veel zorg en precisie met de hand aangebracht. 11 x 27 cm.
	Dishonesty Punished (oneerlijkheid bestraft) Op deze lantaarnplaat zijn tenminste vier manieren om aan de kost te komen vertegenwoordigd: de zakkenroller in actie, de politieagent die de schavuit in de gaten heeft en zo te zien in actie gaat komen, de etalage van de juwelier, de heer die, afgaande op zijn kleding, het best betaalde beroep van dit groepje heeft. Is hij een notaris, een reder, een bankier? Natuurlijk is de vrouw op de plaat 'zonder beroep'. Wanneer we goed kijken zien we op de achtergrond een wagen vol agenten die iemand naar de, zo te zien, gevangenis brengen Is dit een voorteken van de dingen die komen gaan? Platen als deze werden vaak gebruikt door organisaties die begrepen hoe effectief de toverlantaarn kon zijn in de strijd tegen allerlei soorten kwaad, zoals het Leger des Heils en de Engelse Church Army.
Deze 19e-eeuwse plaat is met de hand geschilderd en gemonteerd in een houten frame met de standaardmaten 7"x 4"; de doorsnede van de afbeelding is ongeveer 3". Op een papieren etiket staat de titel: Dishonesty Punished.

Zeer zeldzame, met de hand geschilderde toverlantaarnplaat, gemaakt in Nederland in het midden van de 18e eeuw. De vijf afbeeldingen laten achtereenvolgens een boekdrukker, een kleermaker(?), een pasteibakker, een zilversmid(?) en een hoefsmid zien. De plaatjes zijn geschilderd op handgemaakt glas, het glas heeft de typerende blauwachtige tint uit die periode, en zijn gevat in een eikenhouten frame. Opmerkelijk is de uitgezaagde handgreep, waarmee de platen in en uit de lantaarn konden worden geschoven. De afmetingen zijn 41.5 cm x 8.5 cm. Foto: ©Pierre Patau, antiquetoysandgames.com.
	Meer beroepen.......