Toverlantaarn - Slechte gewoontes


SLECHTE GEWOONTES

Terwijl zij een grote rol speelde in de wereld van het amusement, werd de toverlantaarn ook vaak ingezet voor opvoedende en stichtende doeleinden. Vanaf de jaren 1830 ontdekten religieuze en idealistische organisaties als het Leger des Heils en de Drankbestrijding de doeltreffendheid van de toverlantaarn als een krachtig wapen tegen het onheil van drankmisbruik en andere 'slechte gewoontes'. Religieuze groeperingen hadden vaak hun eigen speciale lantaarndepots en verzorgden de uitgave van honderden lantaarnplaten en bijbehorende tekstboekjes, geheel gewijd aan hun specifieke ideaal. Elke lantaarnplatencatalogus van enige omvang had zijn eigen gedeelte met drankbestrijding- en andere stichtende platen.
Drinken Een flink aantal organisaties als The Church Army, The Church of England Temperance Society, the Methodist Church, het Leger des Heils en de Band of Hope, zetten de toverlantaarn in bij hun strijd tegen het onheil van het drankmisbruik. Een van de meest opvallende bijdragen aan de drankbestrijding was de zeer bekende serie gravures 'The Bottle', gemaakt door George Cruickshank, waarvan een aantal verschillende series lantaarnplaten zijn gemaakt.	Naast Cruickshank's bekende drankbestrijding-serie 'The Bottle', zijn meer series het noemen waard, zoals 'The Drunkard's Children' die het vervolg is op 'The Bottle', 'The Gin Fiend', 'The Whiskey Demon', 'Ten Nights in a Bar Room', 'The Drunkard's Career' en de klassieker die hieronder is afgebeeld: 'Father, dear Father, Come Home' (Ach vaderlief, toe drink niet meer).
	Father, dear father, come Home!

	1. "Father, dear father, come home with me now. The clock in the steeple strikes one." "Vaderlief, kom toch naar huis. De kerkklok heeft al één uur geslagen."	2. "With poor brother Benny so sick in her arms, And no one to help her but me." "Mijn arme broertje Benny is ziek en ik ben de enige die moeder helpt."	3. "Father, dear father, come home with me now. The clock in the steeple strikes two." "Vaderlief, kom toch naar huis. De kerkklok heeft al twee uur geslagen."

	4. "The night has grown colder and Bennie is worse, And he has been calling for you." "Het gaat steeds slechter met Benny en hij heeft naar jou gevraagd."	5. "Father, dear father come home with me now. The clock in the steeple strikes three." "Vaderlief, kom toch naar huis. De kerkklok heeft al drie uur geslagen."	6. "We are alone - for poor Bennie is dead, and gone with the angels of light." "Wij zijn nu alleen want arme Benny is dood. De engelen namen hem mee."
	Deze set van zes 3 ¼” x 4” lantaarnplaten werd geproduceerd door T.H. McAllister, Manufacturing Optician, 49 Nassau Street, N.Y. Zij vertelt het ontroerende verhaal van 'Father, Dear Father'. Op de achterkant is op de onder- en bovenrand de tekst 'Economic Series' vermeld.
			Lantaarnplaat in een houten frame, getiteld "THE DRUNKARD'S STOMACH 3.-Stomach of The Drunkard", vervaardigd door T.H. McAllister, ca 1880. De plaat heeft een etiket op de rug en de afmetingen zijn 18 x 10 cm.

Gokken 'Hungry, poor, Wretched! Why? Because father will bet!' 'Hongerig, arm, diep ongelukkig! Waarom? Omdat vader zo nodig moet gokken!' De plaat hierboven komt uit een serie gebaseerd op 'Christian Morality and Temperance Values' (Christelijke normen en waarden). Zij probeert met indringende tekeningen aandacht te krijgen voor de mogelijke problemen die de hogere inkomens en de betrekkelijke welstand van de bevolking tijdens de post-industriele revolutie met zich kan meebrengen. De series is getiteld 'Living Sermons', draagt de signatuur van de artiest T. Noyes Lewis en werd uitgegeven door WMSSU in Ludgate Circus, Londen.
	The Gambler's Career

	1. The first seeds of the passion. Het prille begin van de hartstocht.	2. The development of the passion. De ontwikkeling van de hartstocht.	3. Always the looser he resorts to false play. Aangezien hij altijd verliest, gaat hij vals spelen.

	4. Detected and roughly handled. Dat wordt ontdekt en ruw afgestraft.	5. Having finally lost his all. Nu is hij echt alles kwijt.	6. He ends his live in a madhouse. Hij eindigt zijn leven in een gekkenhuis.
	No. 3. NU HIJ ER ACHTER KOMT DAT HIJ ALTIJD VERLIEST, BESLUIT HIJ VALS TE GAAN SPELEN. Onze vriend is nu in het stadium aangekomen waarin hij niet meer probeert zijn hartstocht te rechtvaardigen vanwege de sociale contacten en gezelligheid, maar speelt nu openlijk voor het geld. Hij is nu een verslaafde gokker geworden en brengt steeds vaker een bezoek aan allerlei plaatsen waar hij zijn onweerstaanbare behoefte kan bevredigen. Deze set van zes 3 ¼” x 4” lantaarnplaten werd geproduceerd door T.H. McAllister, Manufacturing Optician, 49 Nassau Street, N.Y. Op de achterkant is op de onder- en bovenrand de tekst 'Economic Series' vermeld. De platen zijn omrand met een zwart papieren plakband.

Roken Het is wel duidelijk dat toentertijd roken nog niet werd beschouwd als een 'slechte gewoonte'. Volwassen rokers werden altijd, op een enkele uitzondering na, afgebeeld als tevreden, gelukkige mensen, die er volop van genoten. Roken was voor stoere mannen. 'Het is geen man die niet roken kan'. De dappere soldaat vervulde de rol van de advertentie cowboy in deze dagen. Voor de kinderen was de sigaar verboden. Soms probeerden ze het stiekem, maar altijd kregen zij de straf die zij verdienden: buikpijn, misselijkheid en diarree.			Soms kan één enkele afbeelding een heel verhaal vertellen en dit is zo'n afbeelding. De klas is aan het roken en daar komt de schoolmeester binnen. De figuren zijn bijzonder goed gekarakteriseerd: de jongens die er misselijk van geworden zijn, de verbijsterde onderwijzer, de ervaren roker en de rest van het stel.


			Ondeugende jongen steelt een sigaar uit zijn vaders doos, voelt zich ellendig en wordt ontdekt door zijn grote zus!
	Deze vijf Engelse Life Model platen meten 8,3 cm (3.25 inches) in het vierkant. Zij dateren uit de jaren 1890 en zijn met de hand ingekleurd.
	Een anti-roken lantaarnplaat uit de jaren 1920, met een voorstelling die het heel goed zou doen in de jaren na 2000 (zie de afbeelding bovenaan deze pagina). Echt een heel bijzonder vroegtijdig anti-tabak-artikel!		Het glas is gemonteerd in een raam van geperst karton van 5,5 x 7,5 cm en laat een scène op de boulevard van een badplaats zien. Op het raam staat op de voorkant de tekst “Victor Animatograph Co. Davenport, Iowa, USA” en de plaat is gemerkt als zijnde “Slide No. 3642”.