Toverlantaarn - Schijven en trommels

	Schijven en trommels of hoe de beelden leerden lopen.
deel 2

Deze Zoetroop bestaat uit een kartonnen trommel met een diameter van ruim 25 cm, die er uitziet als een hoedendoos met lange sleuven in de wand. De trommel wordt bevestigd op een koperen pin, bovenop een houten standaard. Nadat een strook papier met een animatie binnenin de trommel is geplaatst, wordt zij met de hand snel in het rond gedraaid. Wanneer dan door de gleuven gegluurd wordt, ziet men de figuren op de strook papier in beweging. Het animatie-effect van de Zoetroop berust op het verschijnsel van de 'persistence of vision', dat ook maakt dat wij een film als bewegende beelden zien. De uitvinder, William Horner, noemde het aanvankelijk een Daedalum ("wiel van de duivel"). Op een van deze stroken met animaties zijn duivelse figuren te zien, met ballen. Wanneer de trommel wordt rondgedraaid lijkt het alsof de duivels van bal naar bal springen. Andere stroken laten dansers zien die hun hoofd doorgeven aan hun buurman, elegante dansparen, rondrennende figuren met paraplu's in een regen van neervallende hooivorken, een duveltje-in-een-doos en nog veel meer fantastische figuren en optische illusies. De vreemdste illusie is toch wel de animatie van een hond die een engel opeet, die daarna gewoon uit het oor van de hond weer wegvliegt. De houten standaard en alle stroken met animaties kunnen in de trommel worden opgeborgen. Een deksel sluit het geheel netjes af.


In de Praxinoscoop van Reynaud, wordt een strook met getekende figuren die tegen de binnenwand van een ondiepe cilinder is geplaatst, bekeken via een trommel met spiegels in het centrum.	Oude Franse trade card met een reclame voor 'Chocolat du Planteur', en een afbeelding van 'Le Zoetrope', deel uitmakend van een serie 'Les jouets modernes' (modern speelgoed).	Prachtige schijf voor een Phenakistoscoop, 24,5 cm in doorsnede.


Luxe versie van een Praxinoscoop Theater in een mahoniehouten kist, gesloten..............	...... en geopend. Alles past netjes in de kist.

Foto's Praxinoscope Theatre: ©Pierre Patau, antiquetoysandgames.com.
Praxinoscoop Theater, optisch speelgoed, uitgevonden door de Fransman Emile Reynaud in 1877. De Zoetroop was een geweldig stuk speelgoed waarmee de illusie van beweging kon worden opgeroepen, maar er ging veel licht verloren, aangezien men de beweging alleen kon waarnemen door de nauwe sleuven in de trommel. Emile Reynaud loste dat probleem op met zijn Praxinoscoop, waarbij de beweging wordt waargenomen via spiegels in het centrum van het apparaat en dat was al een hele verbetering. De Theater-versie is een nog mooier stuk speelgoed, aangezien daarbij de animatie kan worden bekeken binnen een vast decor. De verschillende achtergronden worden geplaatst op een houder in de deksel van het apparaat. Men kan de weerspiegeling ervan dan zien in het theater, terwijl tegelijkertijd het beeld dat op een van de spiegels valt wordt waargenomen. Wanneer de trommel wordt rondgedraaid gaat de 'speler' bewegen. 10 stroken met animaties zijn aanwezig en ook een aantal achtergronden voor het theater.


	Duits optisch speeltje met de naam 'Kinetograph'. Het is een 'filmboekje' waarvan de afbeeldingen gaan bewegen ('Living Pictures') wanneer het snel wordt doorgebladerd. De afmetingen zijn 5,5 x 4 cm'.


KINORA viewer vervaardigd in Engeland rond 1900. Het Kinora-systeem van 'thuis films bekijken', was een uitvinding van de gebroeders Lumiere uit 1896, gebaseerd op een idee van Herman Casler. Cassettes van het type 'flipboek' bevatten duizenden stroken met op elk daarvan een fotografisch filmbeeld, die geplaatst konden worden in een eenvoudige, miniatuur Mutoscoop. Zij waren erg populair tot aan de Eerste Wereldoorlog. De cassettes konden worden gekocht of gehuurd. Zij bevatten actuele onderwerpen en ook speelfilms. Men kon ook zichzelf laten filmen in een studio en op zo'n 'Kinora-reel' laten zetten; een camera voor thuisgebruik werd in Engeland verkocht. Afmetingen 28 cm lang x 27 cm hoog wanneer uitgeklapt.
Meer over Pre-cinema......