'Victorian trade cards' en de toverlantaarn deel 2

'Trade cards' en de Toverlantaarn
deel 2

	Deze fraaie Franse trade card laat een groepje kinderen zien dat zich vermaakt met een toverlantaarnvoorstelling. Deze litho kaart draagt aan beide zijden een reclame voor Au Bon Pasteur, Habillements pour hommes et enfants (Kleding voor mannen en kinderen), Rue de la Tonnelarie 18, Chartres. De afmetingen van de kaart zijn ca 12 x 8 cm. Rechtsonder op de voorkant is een nummer vermeld, 502.
Zeer bijzondere trade card, uitgegeven door de Nederlandse chocolade- en cacaofabrikant Van Houten. Opschrift: 'MAKE THIS CARD WARM and note the interesting change on the screen' (VERWARM DEZE KAART en bekijk de interessante verandering op het scherm).
	Deze schitterende Victoriaanse trade card met een reclame voor AMERICAN SEAL PAINTS (Alle kleuren, alle tinten) heeft een lieflijk tafereeltje op de voorzijde; drie kleine kinderen die met een toverlantaarn spelen. Op het scherm is een bijna echte chromatroop geprojecteerd met betoverende optische effecten. Tussen de voor- en achterdelen van de kaart bevindt zich een bedrukte kartonnen schijf. Deze schijf steekt iets buiten de randen van de kaart en kan worden bediend door hem rond te draaien. Op de kaart zelf is een gedeelte uitgestoken, waardoor de schijf zichtbaar wordt. Wanneer de schijf wordt rondgedraaid bewegen de gekleurde lijnen op de schijf in een tegengestelde richting van het lijnenpatroon op de kaart. Dit geeft een zeer realistisch chromatroop effect. Afmetingen van de kaart: 9 x 14 cm (3 1/2" x 5 1/2"). Een 'echt' werkende chromatroop ziet u op Lantaarnplaatjes en -platen deel 3.
Nog zo'n fraaie mechanische trade card met een draaibare schijf tussen de twee delen van de kaart. Op de achterkant staat een aanbeveling voor COTTOLENE, een Amerikaans soort bakvet, gemaakt van katoen-olie: "Gebruik Cottolene als vet voor gebakjes, cakes, broodjes en broden" en "Gebruik Cottolene voor al uw bakken". Wanneer de schijf, die aan één kant buiten de kaart steekt, wordt verdraaid, verschijnen achtereenvolgens zes afbeeldingen op het scherm: een vis die gebraden wordt, een man die een pasteitje eet, een dame die een cakeje zal gaan eten, een cartoon van een vetkom als koning, een kind dat een taartje eet en een dame die cake eet. De teksten die daarbij horen zijn respectievelijk: (COTTOLENE) "is the best to fry fish in", "makes delicious crisp pastry", "is conducive to health", "is superior to lard.", "is safe for children" en "dyspeptics can eat cake made with it". Gedrukt door de lithograaf Geo. S. Harris & Sons, Philadelphia, ca. 1890. Afmetingen 12,6 x 9 cm.
Dank aan Dave Cheadle voor het toesturen van de COTTOLENE en HARTSHORN kaarten.	Trade card van Harthorn's automatisch werkende verduisterende rolgordijnen (Hoedt u voor namaak!). Op de achterzijde een advertentie voor een plaatselijke dealer: "Rowe Paint and Paper Co., 71 Genesse Street, Utica, New York." Gedrukt door Lindner, Eddy & Clauss, Lith. N.Y., ca. 1890. Afmetingen: 8,5 x 13,5 cm.
	Deze Engelse Liebig trade card maakt deel uit van een serie van twaalf. Sanguinetti #75, uitgegeven in de jaren 1870, voor Liebig Company's extract of meat (hoedt u voor namaak!). Afmetingen: 7 x 10,5 cm.
Nogmaals een reclamekaart voor Liebig Company's extract of meat. Eén uit een serie van zes(?) kaarten met als onderwerp 'Die Brieftaube' (de postduif). De zes kaarten laten zien hoe de duiven worden gelost (Das Auflassen der Tauben), hoe de boodschap uitvergroot wordt met behulp van een toverlantaarn (deze kaart) en hoe ze weer terugkeren (Die Rückkehr der Tauben). Naast deze Duitse versie bestaat nog een Franse versie en waarschijnlijk ook nog een Engelse versie.
	Deze Franse trade card is gedrukt voor CHOCOLAT GUERIN-BOUTRON en draagt op de rechter zijkant de tekst: 'Dessins transparants a voir à la lumière' ('De doorzichtige afbeelding moet tegen het licht bekeken worden'). Wanneer deze instructie opgevolgd wordt, verschijnt in de cirkel de tekst: 'J'aime Le Chocolat Guerin - Boutron'.
Onder welken vorm zij ook voorkomen, de LIEBIG PRODUKTEN zijn het resultaat van een beproefde kookkunst ondervinding. KLEINE STRAATAMBACHTEN VAN VOORHEEN. 1.	Nederlandse Liebig trade card met een man in negentiende-eeuwse kleding die een voorstelling met de toverlantaarn geeft voor een kleine groep volwassenen en kinderen. Op de achterkant van de kaart staat een Nederlandse verhandeling over DE TOOVERLANTAARN VERTOONER.
Vele, meestal onvermoede, doch tevens zoo schilderachtige ambachten zijn heden tot het gebied der herinneringen verdrongen of op het punt dit te worden onder den aanhoudenden drang van den vooruitgang. Enkele hiervan worden in de huidige reeks terug voor den geest geroepen. ---- DE TOOVERLANTAARN-VERTOONER, - Wat wij heden met den naam van projectielantaarn bestempelen, heette eertijds tooverlantaarn. Het aanwenden van dit eigenaardig toestel moest wel degelijk op onze voorouders een bovennatuurlijken indruk uitgeoefend hebben: een lichtbron in een gesloten doos diende om een door middel van twee lenzen vergroot doorschijnend beeld, op glas geschilderd, te projecteren. Het scherm bestond uit een gewoon, gespannen wit doek. P. Athanasius Kircher was de uitvinder van dit veruftig toestel, dat de eersten stap naar de kinema daarstelde. De tooverlantaarn-vertooner bezocht bij voorkeur de ... maar kwam ook ten huizen. Onvermoeibaar vertelde en besprak hij de geschiedenissen waarvan hij de meest opvallende episoden weergaf. Compagnie Liebig, gesticht in 1865.	Op de voorkant lezen we: KLEINE STRAATAMBACHTEN VAN VOORHEEN. 1. LIEBIG PRODUKTEN verminderen den keukenarbeid. Nadruk verboden. Uitleg op keerzijde.). Afm.: ca. 7 x 10.5 cm.
	De man bij de toverlantaarn zegt: ''Oui Messieurs, L'Homme descend du Singe' (Ja, dames en heren, de mens stamt af van de aap). Op voor- en achterkant een reclame voor 'Georges Brateau, Grande Fabrique de Biscuits, Petit Fours et Pain d'Epices, Paris'. Afmetingen van de kaart: ca 11 x 6,5 cm.
	Meer trade cards.............